فقه اجتماعی

استاد درس:

استاد سید محمد صادق علم الهدی

موضوع درس: اجتماعی

سال درس: ۱۴۰۴-۱۴۰۵

شهر درس: قم

مکان درس: مدرسه آیت الله علم‌الهدی (قده)؛ واقع در: خیابان معلّم، ‏میدان ‏روح ‏الله، نبش کوچه ۱۷ معلّم غربی، طبقه دوم

جلسات درس (۲۶)

جلسه ۱۰۲ - وظایف جمعی اجتماعی: ‌ ‌۱ ـ اقامه قسط (بخش۲۱):‌ چند تذکّر و یادآوری در آغاز سال تحصیلی:‌ ‌۱ ـ عدم کفایت روش مرسوم فقه در استنباط نظامات اجتماعی ‌۲ ـ خطر ساده‌انگاری برساخت تمدّن‌سازی اسلامی ‌۳ ـ مکتب تأسیس ‌۴ ـ خیلی از تصیمیات بزرگ ما بر منطق «اگر بشه چه می‌شه» اتّخاذ شده!‌ ‌۵ ـ مروری بر سلسله ابحاث «جامعه در قرآن» ‌ ‌۶ ـ مراد از «تکالیف جمعی اجتماعی»‌ مسأله دهم: عدالت ترمیمی (بخش۱):‌

۱۴۰۴/۰۷/۰۲

دانلود فایل صوتی

جلسه ۱۰۳ - وظایف جمعی اجتماعی: ‌ ‌۱ ـ اقامه قسط (بخش۲۲):‌ مسأله دهم: عدالت ترمیمی (بخش۲):‌ ـ اهتمام دنیای مدرن به عدالت ترمیمی ـ لزوم الگوگیری و بومی‌سازی ساختارهای اجتماعی دنیای مدرن ‌+ دو تفکّر افراطی که در بعد سیاسی و اجتماعی به ما خیلی ضربه زد ...‌ ـ عدالت ترمیمی؛ از مظاهر ارتقاء سطح فرهنگ بشر در مقوله عدالت فصل نخست: آسیب‌های منتهی به بزه (بخش۱)‌ راه‌کارهای اسلامی:‌ ‌۱ ـ «صبر» بسان رمزی از رموز قرآن (بخش۱)‌

۱۴۰۴/۰۷/۰۵

دانلود فایل صوتی

جلسه ۱۰۴ - وظایف جمعی اجتماعی: ‌ ‌۱ ـ اقامه قسط (بخش۲۳):‌ مسأله دهم: عدالت ترمیمی (بخش۳):‌ فصل نخست: آسیب‌های منتهی به بزه (بخش۲)‌ راه‌کارهای اسلامی:‌ ‌۱ ـ «صبر» بسان رمزی از رموز قرآن (بخش۲)‌ ‌۲ ـ کظم غیظ ‌۳ ـ «عفو و بخشش» در کنار حقّ تظلّم‌خواهی ‌۴ ـ اصلاح ذات البین

۱۴۰۴/۰۷/۰۶

دانلود فایل صوتی

جلسه ۱۰۵ - وظایف جمعی اجتماعی: ‌ ‌۱ ـ اقامه قسط (بخش۲۴):‌ مسأله دهم: عدالت ترمیمی (بخش۴):‌ فصل نخست: آسیب‌های منتهی به بزه (بخش۳)‌ راه‌کارهای اسلامی:‌ ‌۵ ـ صلح عقدی و ظرفیّت آن در پیشگیری از نزاع و بزه ‌+ هشداری به قضات در مورد تحمیل صلح به طرفین نزاع ‌۶ ـ امر به معروف و نهی از منکر ‌۷ ـ مجازات بزهکاران (بخش۱):‌ ‌۷ ـ ۱ ـ بلاها و عذاب‌های دنیوی

۱۴۰۴/۰۷/۰۷

دانلود فایل صوتی

جلسه ۱۰۶ - وظایف جمعی اجتماعی: ‌ ‌۱ ـ اقامه قسط (بخش۲۵):‌ مسأله دهم: عدالت ترمیمی (بخش۵):‌ فصل نخست: آسیب‌های منتهی به بزه (بخش۴)‌ ‌۷ ـ مجازات بزهکاران (بخش۲):‌ ‌۷ ـ ۲ ـ کیفرهای قضایی ـ قصاص؛ مجازاتی حیات‌بخش ـ حدّ زنا؛ مجازاتی نمادین که اثبات آن به نحو مشروع تقریباً ناممکن است ‌۷ ـ ۳ ـ وعید حساب و عذاب اخروی ‌ ‌۸ ـ انفاق

۱۴۰۴/۰۷/۰۸

دانلود فایل صوتی

جلسه ۱۰۷ - وظایف جمعی اجتماعی: ‌ ‌۱ ـ اقامه قسط (بخش۲۶):‌ مسأله دهم: عدالت ترمیمی (بخش۶):‌ فصل نخست: آسیب‌های منتهی به بزه (بخش۵)‌ ـ لزوم استفاده از دستاوردهای دانش روز:‌ ـ ترمیم بیولژیک (بخش۱)‌ ـ اهتمام اسلام به دفع و رفع عوامل بیولژیک مؤثر در وقوع بزه (بخش۱):‌ ـ سه نکته مهم در مورد روایات مربوط حوزه بیولژیک

۱۴۰۴/۰۷/۱۲

دانلود فایل صوتی

جلسه ۱۰۸ - وظایف جمعی اجتماعی: ‌ ‌۱ ـ اقامه قسط (بخش۲۷):‌ مسأله دهم: عدالت ترمیمی (بخش۷):‌ فصل نخست: آسیب‌های منتهی به بزه (بخش۶)‌ ـ ترمیم بیولژیک (بخش۲)‌ ـ اهتمام اسلام به دفع و رفع عوامل بیولژیک مؤثر در وقوع بزه (بخش۲):‌ ـ مروری بر روایات مشتمل بر توصیه‌های بیولژیک ‌ ـ طهارت مولد ـ لقمه حلال

۱۴۰۴/۰۷/۱۴

دانلود فایل صوتی

جلسخ ۱۰۹ - وظایف جمعی اجتماعی: ‌ ‌۱ ـ اقامه قسط (بخش۲۸):‌ مسأله دهم: عدالت ترمیمی (بخش۸):‌ فصل نخست: آسیب‌های منتهی به بزه (بخش۷):‌ ـ حکم فقهی راه‌کارهای اسلامی ترمیم ـ امکان‌سنجی الزام حاکم به راهکارهای ترمیمی ‌+ حجاب و اجبار بر آن‌ ـ لزومی پشتیبانی مالی از راه‌کارهای ترمیم:‌ ـ امکان‌سنجی استفاده از بیت‌المال و منابع عمومی

۱۴۰۴/۰۷/۱۵

دانلود فایل صوتی

جلسه ۱۱۰ - وظایف جمعی اجتماعی: ‌ ‌۱ ـ اقامه قسط (بخش۲۹):‌ مسأله دهم: عدالت ترمیمی (بخش۹):‌ فصل دوم: آسیب‌های برآمده از بزه (بخش۱):‌ ـ ‌لزوم مشارکت همگان (بزهکار، قربانی، حاکم و جامعه) فرایند ترمیم الف: راه‌کارهای اسلامی در ترمیم آسیب قربانی:‌ ‌۱ ـ کیفر مجرم و سلطه قربانی بر آن ‌+ فرق کیفر حکمی و حقّی ‌ ‌۲ ـ عفو ـ مروری بر آیات عفو و سه رویکرد مختلف در توصیه قرآن به آن

۱۴۰۴/۰۷/۱۶

دانلود فایل صوتی

جلسه ۱۱۱ - وظایف جمعی اجتماعی: ‌ ‌۱ ـ اقامه قسط (بخش۳۰):‌ مسأله دهم: عدالت ترمیمی (بخش۱۰):‌ فصل دوم: آسیب‌های برآمده از بزه (بخش۲):‌ الف: راه‌کارهای اسلامی در ترمیم آسیب قربانی:‌ ‌۳ ـ الزام بزهکار به تدارک خسارت قربانی: ‌ ‌+ توصیه اکید قرآن به توبه و اصلاح و نوید غفران به بزهکار نکته ۱: مروری بر ادلّه لزوم ترمیم آسیب‌های قربانی ‌۲ ـ مروری بر قواعد فقهی قابل اتّکاء در مسأله ‌۲ ـ اشاره‌ای به نصوص خاصّه وارد در مسأله

۱۴۰۴/۰۷/۱۹

دانلود فایل صوتی

جلسه ۱۱۲ - وظایف جمعی اجتماعی: ‌ ‌۱ ـ اقامه قسط (بخش۳۱):‌ مسأله دهم: عدالت ترمیمی (بخش۱۱):‌ فصل دوم: آسیب‌های برآمده از بزه (بخش۳):‌ الف: راه‌کارهای اسلامی در ترمیم آسیب قربانی:‌ ‌۳ ـ الزام بزهکار به تدارک خسارت قربانی: ‌ نکته ۲: مکانیسم فقهی تدارک مالی آسیب‌های جانی و مالی قربانی:‌ مقدّمه: اهتمال شارع به تدارک آسیب جانی بیش از مالی و به تدارک آسیب مالی بیش از عِرضی است.‌ ـ در چه مواردی تدارک آسیب از بیت‌المال صورت می‌گیرد؟

۱۴۰۴/۰۷/۲۰

دانلود فایل صوتی

جلسه ۱۱۳ - وظایف جمعی اجتماعی: ‌ ‌۱ ـ اقامه قسط (بخش۳۲):‌ مسأله دهم: عدالت ترمیمی (بخش۱۲):‌ فصل دوم: آسیب‌های برآمده از بزه (بخش۴):‌ ب: لزوم ترمیم آسیب وارد شده به خود بزهکار:‌ ـ راه‌کارهای پژوهش‌گران حوزه عدالت ـ راه‌کارهای اسلامی:‌ ‌۱ ـ توصیه بزهکار به خوداصلاحی با نوید غفران اخروی ‌۲ ـ تشویق قربانی به اهتمام در بازپروری بزهکار ‌+ نگاهی به سیره معصومین علیهم السلام ‌۳ ـ وظیفه حاکم (بخش۱): ‌ ‌۳ ـ ۱ ـ رعایت عدالت و حقوق و کرامت انسانی در کیفر بزهکار (بخش۱)‌

۱۴۰۴/۰۷/۲۱

دانلود فایل صوتی

جلسه ۱۱۴ - وظایف جمعی اجتماعی: ‌ ‌۱ ـ اقامه قسط (بخش۳۳):‌ مسأله دهم: عدالت ترمیمی (بخش۱۳):‌ فصل دوم: آسیب‌های برآمده از بزه (بخش۵):‌ ب: لزوم ترمیم آسیب وارد شده به خود بزهکار:‌ ‌۳ ـ وظیفه حاکم (بخش۲): ‌ ‌۳ ـ ۱ ـ رعایت عدالت و حقوق و کرامت انسانی در کیفر بزهکار (بخش۲)‌ ‌۳ ـ ۲ ـ جواز هزینه بیت‌المال در بازپروری بزهکار

۱۴۰۴/۰۷/۲۲

دانلود فایل صوتی

جلسه ۱۱۵ - وظایف جمعی اجتماعی: ‌ ‌۱ ـ اقامه قسط (بخش۳۴):‌ مسأله یازدهم: عدالت رویّه‌ای (بخش۱):‌ فصل اوّل: شاخصه‌های عدالت رویّه‌ای در سطح کلان (بخش۱):‌ الف: در سطح قوّه مقنّنه ب: در سطح قوّه قضائیه (بخش۱)‌

۱۴۰۴/۰۸/۰۳

دانلود فایل صوتی

جلسه ۱۱۶ - وظایف جمعی اجتماعی: ‌ ‌۱ ـ اقامه قسط (بخش۳۵):‌ مسأله یازدهم: عدالت رویّه‌ای (بخش۲):‌ فصل اوّل: شاخصه‌های عدالت رویّه‌ای در سطح کلان (بخش۲):‌ ب: در سطح قوّه قضائیه (بخش۲)‌ ج: در سطح قوّه مجریه

۱۴۰۴/۰۸/۰۴

دانلود فایل صوتی

جلسه ۱۱۷ - وظایف جمعی اجتماعی: ‌ ‌۱ ـ اقامه قسط (بخش۳۶):‌ مسأله یازدهم: عدالت رویّه‌ای (بخش۳):‌ فصل دوم: بررسی عدالت رویّه‌ای از منظر نصوص دینی (بخش۱):‌ ـ مقدّمه: «قانون» دستاورد نوین تمدّن بشری ـ بررسی آیات مربوطه (بخش۱)‌

۱۴۰۵/۰۸/۰۵

دانلود فایل صوتی

جلسه ۱۱۸ - وظایف جمعی اجتماعی: ‌ ‌۱ ـ اقامه قسط (بخش۳۷):‌ مسأله یازدهم: عدالت رویّه‌ای (بخش۴):‌ فصل دوم: بررسی عدالت رویّه‌ای از منظر نصوص دینی (بخش۲):‌ ـ بررسی آیات مربوطه (بخش۲)‌ ـ بررسی روایات مربوطه فصل سوم: محورهای مهمّ انتقاد از رویّه‌های اسلامی (بخش۱):‌ ‌۱ ـ زنان ‌

۱۴۰۵/۰۸/۰۶

دانلود فایل صوتی

جلسه ۱۱۹ - وظایف جمعی اجتماعی: ‌ ‌۱ ـ اقامه قسط (بخش۳۸):‌ مسأله یازدهم: عدالت رویّه‌ای (بخش۵):‌ فصل سوم: محورهای مهمّ انتقاد از رویّه‌های اسلامی (بخش۲):‌ ‌۲ ـ کافران مسأله دوازدهم: عدالت تعاملی (بخش۱): ‌ ـ دو شاخه اصلی ـ در حوزه کلان ـ تفاوت با عدالت رویّه‌ای

۱۴۰۵/۰۸/۱۰

دانلود فایل صوتی

جلسه ۱۲۰ - وظایف جمعی اجتماعی: ‌ ‌۱ ـ اقامه قسط (بخش۳۹):‌ مسأله دوازدهم: عدالت تعاملی (بخش۲): ‌ فصل اوّل: عدالت تعاملی از منظر نصوص دینی (بخش۱):‌ ـ بررسی آیات مربوطه (بخش۱):‌ ـ تعامل با دگردینان و دگراندیشان (بخش۱)‌

۱۴۰۵/۰۸/۱۱

دانلود فایل صوتی

جلسه ۱۲۱ - وظایف جمعی اجتماعی: ‌ ‌۱ ـ اقامه قسط (بخش۴۰):‌ مسأله دوازدهم: عدالت تعاملی (بخش۳): ‌ فصل اوّل: عدالت تعاملی از منظر نصوص دینی (بخش۲):‌ ـ بررسی آیات مربوطه (بخش۲):‌ ـ تعامل با دگردینان و دگراندیشان (بخش۲)‌ ‌+ سرّ تعامل نسبی امیرالمؤمنین ع با خلفاء

۱۴۰۵/۰۸/۱۷

دانلود فایل صوتی

جلسه ۱۲۲ - وظایف جمعی اجتماعی: ‌ ‌۱ ـ اقامه قسط (بخش۴۱):‌ مسأله دوازدهم: عدالت تعاملی (بخش۴): ‌ فصل اوّل: عدالت تعاملی از منظر نصوص دینی (بخش۳):‌ ـ بررسی آیات مربوطه (بخش۲):‌ ‌+ ردّی بر مفاد قاعده نفی سبیل بر پایه آیه ۷۵ آل‌عمران ـ مروری بر آیات شاخص در حوزه عدالت تعاملی ـ بررسی اخبار مربوطه (بخش۱):‌ ـ بررسی حدیث «إنّما بعثت لأتمّم مکارم الأخلاق»‌

۱۴۰۵/۰۸/۱۸

دانلود فایل صوتی

جلسه ۱۲۳ - وظایف جمعی اجتماعی: ‌ ‌۱ ـ اقامه قسط (بخش۴۲):‌ مسأله دوازدهم: عدالت تعاملی (بخش۵): ‌ فصل اوّل: عدالت تعاملی از منظر نصوص دینی (بخش۴):‌ ـ بررسی اخبار مربوطه (بخش۲)‌ فصل دوم: رابطه فقه و اخلاق (بخش۱):‌ ـ تقسیم دین به سه بخش ـ بررسی دو سؤال کلیدی در حوزه تعامل فقه با اخلاق (بخش۱)‌

۱۴۰۵/۰۸/۱۹

دانلود فایل صوتی

جلسه ۱۲۴ - وظایف جمعی اجتماعی: ‌ ‌۱ ـ اقامه قسط (بخش۴۳):‌ مسأله دوازدهم: عدالت تعاملی (بخش۶): ‌ فصل دوم: رابطه فقه و اخلاق (بخش۲):‌ ـ بررسی دو سؤال کلیدی در حوزه تعامل فقه با اخلاق (بخش۲):‌ ـ خطر تعارض دین با اخلاق عقلائی ـ آیا اخلاق در طی زمان به تطوّر و تحوّل می‌افتد؟

۱۴۰۵/۰۸/۲۰

دانلود فایل صوتی

جلسه ۱۲۵ - وظایف جمعی اجتماعی: ‌ ‌۱ ـ اقامه قسط (بخش۴۴):‌ مسأله دوازدهم: عدالت تعاملی (بخش۷): ‌ فصل دوم: رابطه فقه و اخلاق (بخش۳):‌ ـ بررسی دو سؤال کلیدی در حوزه تعامل فقه با اخلاق (بخش۳):‌ ـ طرح یک موضوع: اصل تلائم احکام شریعت با اخلاق عقلائی فصل سوم: محورهای مهمّ انتقاد از تعاملات مورد توصیه در اسلام (بخش۱):‌ ‌۱ ـ تعامل مرد و زن (بخش۱)‌

۱۴۰۵/۰۸/۲۴

دانلود فایل صوتی

جلسه ۱۲۶ - وظایف جمعی اجتماعی: ‌ ‌۱ ـ اقامه قسط (بخش۴۵):‌ مسأله دوازدهم: عدالت تعاملی (بخش۸): ‌ فصل سوم: محورهای مهمّ انتقاد از تعاملات مورد توصیه در اسلام (بخش۲):‌ ‌۱ ـ تعامل مرد و زن (بخش۲)‌

۱۴۰۵/۰۸/۲۵

دانلود فایل صوتی

جلسه ۱۲۷ - وظایف جمعی اجتماعی: ‌ ‌۱ ـ اقامه قسط (بخش۴۶):‌ مسأله دوازدهم: عدالت تعاملی (بخش۹): ‌ فصل سوم: محورهای مهمّ انتقاد از تعاملات مورد توصیه در اسلام (بخش۳):‌ ‌۱ ـ تعامل مرد و زن (بخش۳)‌ ‌+ تبعیضات تشریعی و نسبت آن با عدالت الهی ‌۲ ـ تعامل با دگردینان و دگرمذهبان

۱۴۰۵/۰۸/۲۷

دانلود فایل صوتی